Natural Disasters

fa تهیه و ارزیابی ریسک سیلاب با تمرکز بر مؤلفه آسیب‌پذیری با استفاده از داده‌ی پوشش اراضی Preparation and assessment of flood risk with a focus on vulnerability component using land-cover data عمومى General پژوهشي Research هدف: هدف این پژوهش ایجاد نقشه‌ی ریسک سیل در دو منطقه‌ی چابهار در سیستان و بلوچستان و آق‌قلا در گلستان است. سیل به‌عنوان یکی از مخرب‌ترین بلایا در سراسر جهان و همچنین ایران، تهدیدهای قابل‌توجهی برای زندگی انسان، زیرساخت‌ها و محیط‌زیست ایجاد می‌کنند. شناسایی دقیق مناطق مستعد سیل برای مدیریت مؤثر بلایا، کاهش خطر و برنامه‌ریزی در جهت پیشگیری ضروری است. در این زمینه، نقشه‌های خطر و ریسک سیل به‌عنوان ابزارهای حیاتی برای تجسم مناطق در معرض خطر و هدایت تلاش‌های کاهش خطر عمل می‌کنند و می‌تواند نقش مؤثری در تصمیم‌گیری‌های راهبردی و مدیریت بحران ایفا کنند. روش پژوهش: ریسک سیل از ترکیب نقشهی خطر و آسیبپذیری حاصل میشود که مناطقی که به‌طور هم‌زمان احتمال وقوع سیل و آسیبپذیری بالایی دارند، برجسته میکند. در این مطالعه، نقشه‌ی خطر به‌صورت آماده از پایان‌نامه‌ی ارشد دریافت شد و نقشه‌ی آسیب‌پذیری از طریق بازطبقه‌بندی داده‌ی کاربری/ پوشش زمین ESA World Cover تولید شد. در انتها از ترکیب نقشههای خطر و آسیب‌پذیری، ریسک نهایی تولید شد. یافته‌ها: در بخش خطر، مجموع درصد خطر زیاد و خیلی زیاد در چابهار و آق‌قلا به ترتیب مقادیر 37 و 34 درصد می‌باشد. این در حالی است که طبق نقشه‌ی ریسک تولیدشده، در چابهار 2 درصد و در آق‌قلا و غرب گلستان 21 درصد از سطح منطقه به‌عنوان نقاط با ریسک بالا شناسایی شد. اختلاف واضح موجود بین دو منطقه در بخش ریسک در مقایسه با خطر نشاندهندهی مناطق بیشتر با آسیبپذیری بالا در منطقه آق‌قلا در مقایسه با چابهار است. نتیجه‌گیری: این پژوهش مناطقی را که بیشترین نیاز به مدیریت و تلاش جهت کاهش و آمادگی در برابر بلایا دارند، شناسایی می‌کند. نتایج دریافتی از هر دو منطقه‌ی مطالعاتی تأکید می‌کند که در برنامه‌ریزی مدیریت بحران، تمرکز صرف بر خطر کافی نیست و برای تصمیم‌گیری مؤثر و اقدامات پیشگیرانه، باید ریسک به‌عنوان شاخص ترکیبی از خطر و آسیب‌پذیری مدنظر قرار گیرد. بنابراین خروجی این تحقیق برای مدیریت اصولی بحران، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری‌های درست جهت کاهش خطرات ناشی از سیل ضرورت و کاربرد دارد. Objective: The objective of this research is to create a flood risk map in two regions: Chabahar in Sistan and Baluchestan and Aqqala in Golestan. Floods, as one of the most destructive disasters worldwide and in Iran, pose significant threats to human life, infrastructure, and the environment. Accurate identification of flood-prone areas is essential for effective disaster management, risk reduction, and planning for prevention. In this context, flood hazard and risk maps serve as vital tools for visualizing at-risk areas and guiding risk reduction efforts, and can play an effective role in strategic decision-making and crisis management. Method: Flood risk is derived from the combination of the hazard and vulnerability maps, highlighting areas that simultaneously have a high probability of flooding and high vulnerability. In this study, the hazard map was obtained ready-made from a master's thesis, and the vulnerability map was produced by reclassifying ESA World Cover land use/land cover data. Finally, the final risk map was generated by combining the hazard and vulnerability maps. Findings: In the hazard section, the total percentage of high and very high hazard in Chabahar and Aqqala is 37 and 34 percent, respectively. However, according to the generated risk map, 2 percent in Chabahar and 21 percent in Aqqala and western Golestan were identified as points with high risk. The clear difference between the two regions in the risk section compared to the hazard indicates more areas with high vulnerability in the Aqqala region compared to Chabahar. Conclusion: This research identifies areas that are most in need of management and efforts to reduce and prepare for disasters. The findings from both study areas emphasize that in crisis management planning, focusing solely on hazard is not sufficient, and for effective decision-making and preventive measures, risk must be considered as a composite index of hazard and vulnerability. Therefore, the output of this research is necessary and useful for principled crisis management, planning, and sound decision-making to reduce risks caused by floods. خطر، آسیب‌پذیری، ریسک سیل، سنجش‌ازدور، مدیریت بحران Hazard, Vulnerability, Flood Risk, Remote Sensing, Crisis Management 0 0 http://disaster.ndri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-78-2&slc_lang=fa&sid=1 آرمان ابراهیمی arman.ebrahimi66@gmail.com 1003194753284600276 1003194753284600276 No حمید عبادی ebadi@kntu.ac.ir 1003194753284600277 1003194753284600277 No عباس کیانی a.kiani@nit.ac.ir 1003194753284600278 1003194753284600278 Yes