|
تابآوری شهری تحت عوامل تنشزای اقلیمی: ارزیابی شاخصمحور در بافتهای ناکارآمد آبادان مبتنی بر چهارچوب ESA
|
فاطمه ابراهیم نیا*  ، مبین پناهی |
|
|
|
چکیده: (75 مشاهده) |
هدف: پژوهش حاضر با هدف سنجش و رتبهبندی تابآوری شهری در بافتهای ناکارآمد شهر آبادان در برابر دو تنش اقلیمی سیلاب و افزایش دما و با اتکا به ترکیب شاخصهای کالبدی– فضایی، محیطزیستی، اجتماعی، اقتصادی و نهادی و در چهارچوب ESA (مواجهه – حساسیت – ظرفیت سازگاری) شکلگرفته است.
روش پژوهش: این تحقیق به صورت کاربردی و تحلیلی - فضایی است. در این مطالعه 36 شاخص در سه مؤلفه ESA تدوین و لایههای مکانی در GIS تولید شد. وزندهی شاخصها با AHP و با مشارکت 10 متخصص (نرخ ناسازگاری کمتر از 0.1) انجام گرفت و لایهها پس از استانداردسازی با رویهمگذاری وزنی تلفیق شدند. در این پژوهش از دادههای اسنادی، سنجش از دور و پیمایش میدانی به منظور جمعآوری اطلاعات استفاده شده است.
یافتهها: نتایج نشان میدهد تابآوری در بافتهای ناکارآمد آبادان ناهمگون است و عوامل اقلیمی و زیرساختی بیشترین اثر را دارند. بالاترین وزن شاخصها در سه مولفه مواجهه، حساسیت و ظرفیت سازگاری به ترتیب به LST، شبکه جمعآوری آبهای سطحی و دسترسی به خدمات آتشنشانی و درمانی تعلق دارد. رویهمگذاری لایهها نشان میدهد حدود 40 درصد بافتهای مسکونی ناکارآمد در سطح تابآوری پایین قرار دارند و کمترین تابآوری در محلات غربی طیب–کفیشه، سلیج شرقی، سده و جمشیدآباد دیده میشود.
نتیجهگیری: تابآوری پایین ناشی از همزمانی مواجهه و حساسیت بالا (گرمای سطحی، ریسک سیلاب، تراکم و فرسودگی، کمبود فضاهای باز) و در برخی موارد ظرفیت سازگاری ناکافی است؛ بنابراین راهبردها بر کاهش مواجهه و حساسیت (بهبود دفع آبهای سطحی، اصلاح کالبد و معابر، افزایش فضای سبز و راهکارهای طبیعتمحور) و تقویت خدمات و ظرفیت نهادی–اجتماعی با تمرکز بر محلات کمتابآور تأکید میکند.
|
|
| واژههای کلیدی: تنش اقلیمی، تابآوری شهری، بافت ناکارامد شهری، چهارچوب ESA، شهر آبادان. |
|
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1405/2/2 | پذیرش: 1405/2/2
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
