Natural Disasters

fa ضرورت اجرای طرح‌های ساماندهی و ایمن‌سازی رودخانه‌ها و مسیل‌ها در محدوده‌های جمعیتی منطبق با برنامه ملی کاهش خطر حوادث و سوانح The necessity of implementing river and channel management and safety projects in populated areas in line with the national disaster Risk reduction program تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">هدف: امروزه وقوع پدیدههای حدی و تغییرات اقلیمی در کنار گسترش فعالیت‌های انسانی و دخل و تصرف در عرصههای طبیعی، منجر به افزایش خسارات ناشی از سیلاب گردیده است. به‌ویژه سکونتگاه‌های روستایی که با خصوصیاتی نظیر موقعیت جغرافیایی، ویژگی‌های محیطی، ساختار کالبدی - فضایی و سطح برخورداری معمولاً بیشترین خسارت را در زمان رخداد مخاطره تجربه می‌نمایند. روش پژوهش: ازاین‌رو در این پژوهش با تحلیل نتایج بازدید میدانی 1418 روستا در سطح کشور، وضعیت آسیب‌پذیری روستاها در برابر مخاطره سیلاب بررسی و پس از تعیین فراوانی راهکارهای ارائه شده جهت ایمن‌سازی، یکی از این روستاها با ارائه جزئیات مطالعه ایمن‌سازی و مدل‌سازی‌های هیدرولوژیکی و هیدرولیکی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته است. یافته‌ها: نتایج نشان داد که 1169 روستای مورد بازدید با مخاطره سیلاب مواجه است و نیاز به ساماندهی رودخانهها و مسیل‌ها پرتکرارترین راهکار ایمن‌سازی در این روستاها می‌باشد. نتیجه‌گیری: باتوجه‌به فراگیر بودن مکان‌گزینی نامناسب و توسعه ساخت‌وسازها در حواشی رودخانهها و عدم رعایت حد بستر و حریم سیلابی رودخانهها و مسیل‌ها و به‌ویژه هزینه هنگفت اقدام در فاز بازسازی و بازتوانی پس از وقوع سیلاب، برنامه‌ریزی و اقدام به‌منظور پیشگیری و کاهش خطر سیلاب منطبق با برنامه ملی کاهش خطر حوادث و سوانح، ارتقای جایگاه ملاحظات کاهش خطر در طرح‌های توسعه‌ای، اجرای طرح‌های ساماندهی و ایمن‌سازی رودخانه‌ها و مسیل‌ها در محدوده‌های جمعیتی و همچنین آزادسازی تصرفات مزاحم در بستر و حرایم رودخانه‌ها و مسیل‌ها از جمله اقدامات اولویت‌دار در خصوص مدیریت ریسک مخاطره سیلاب می‌باشد.</div> <div style="text-align: justify;">Objective: In recent years, the increasing occurrence of extreme events and climate change, together with the expansion of human activities and encroachment upon natural environments, has led to a significant rise in flood-related damages. Rural settlements, in particular, due to characteristics such as geographical location, environmental conditions, spatial–physical structure, and level of access to services, typically experience the greatest losses during hazard events. Method: Accordingly, this study examines the flood vulnerability of rural settlements based on analyses of field survey results from 1,418 villages nationwide. After identifying the frequency of proposed mitigation measures, one representative village was selected for detailed assessment, including flood-protection planning and hydrological and hydraulic modeling. Results: The findings indicate that 1,169 of the surveyed villages are exposed to flood hazards, with river and channel regulation emerging as the most frequently proposed mitigation strategy. Conclusion: Given the widespread inappropriate site selection, uncontrolled development along river corridors, and noncompliance with riverbed and floodplain setback regulations—along with the substantial costs associated with post-flood recovery and rehabilitation—proactive planning and preventive action are essential. In alignment with the National Disaster Risk Reduction Program, priority measures should include mainstreaming risk-reduction considerations into development planning, implementing river and channel stabilization and safety projects within populated areas, and removing illegal encroachments from riverbeds and floodplains. These actions are critical for effective flood risk management.  </div> سیلاب, حریم رودخانه, ایمن‌سازی, ساماندهی رودخانه, مدل‌سازی هیدرولیکی. Flood, River Corridor, Safety Measures, River Management, Hydraulic Modeling. 79 94 http://disaster.ndri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-5&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Falahati فاطمه فلاحتی 1003194753284600218 1003194753284600218 Yes Department of Hydrological Risks Research and member of the faculty of the Natural Disasters Research Institute, Tehran, Iran. گروه پژوهشی مخاطرات هیدرولوژیکی و عضو هیئت علمی پژوهشکده سوانح طبیعی، تهران، ایران.