Natural Disasters

fa چالش‌های بازسازی روستای حسین‌آباد کالپوش استان سمنان پس از زمین‌لغزش 1397-1398 Challenges of post‑landslide reconstruction in hosseinabad Kalpush village, semnan province, following the 2019 landslide تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">هدف: بازسازی سکونتگاه‌های روستایی در معرض زمین‌لغزش فعال، به دلیل عدم قطعیت علت رخداد مخاطره، وابستگی مکانی ساکنان و پیچیدگی‌های نهادی با چالش‌های چندبعدی مواجه است. هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل چالش‌های کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و نهادی فرایند بازسازی روستای حسین‌آباد کالپوش استان سمنان پس از زمین‌لغزش‌های سال‌های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ و استخراج درس‌آموخته‌هایی برای ارتقای کیفیت مداخلات بازسازی در سکونتگاه‌های روستایی در معرض مخاطرات مشابه است. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کیفی و مبتنی بر مطالعه موردی است. داده‌ها از‌طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، مشاهده و بازدیدهای میدانی از بافت روستا و سایت توسعه، و بررسی اسناد و گزارش‌های فنی و مدیریتی گردآوری شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و بر اساس نقش و تجربه افراد در فرایند بازسازی انجام گرفت. داده‌های گردآوری‌شده با استفاده از تحلیل مضمون شامل کدگذاری باز، محوری و استخراج مضامین نهایی تحلیل شد. برای افزایش اعتبار یافته‌ها، از هم‌پوشانی داده‌ها و بازبینی مشارکت‌کنندگان استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ابهام در امکان تثبیت زمین‌لغزش و عدم قطعیت در خصوص وضعیت پیشرفت مخاطره به‌عنوان عامل ریشه‌ای، موجب تأخیر در تصمیم‌گیری‌های فنی، بلاتکلیفی در جابه‌جایی یا درجاسازی واحدها و اختلال در زمان‌بندی بازسازی شده است. کمبود زمین مناسب، محدودیت‌های طراحی سایت و واحدهای مسکونی، شرایط نامساعد اقلیمی و افزایش هزینه‌های ساخت، سرعت اجرای پروژه را کاهش داده است. در بعد اجتماعی، شفاف نبودن اطلاعات و بی‌اعتمادی به نهادهای متولی، به‌ویژه در خصوص منشأ زمین‌لغزش، موجب کاهش مشارکت مردمی، افزایش تنش‌های اجتماعی و تضعیف سرمایه اجتماعی شده است. از منظر اقتصادی، تورم، افزایش قیمت مصالح و ناکافی بودن تسهیلات بازسازی، توان مالی خانوارها را تضعیف کرده و به تداوم بلاتکلیفی سکونتی و تأخیر در تکمیل واحدها انجامیده است. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که بازسازی در مناطق در معرض زمین‌لغزش فعال، فرایندی صرفاً فنی نیست، بلکه نیازمند رویکردی یکپارچه است که هم‌زمان ابعاد کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و نهادی را در نظر گیرد. شفاف‌سازی اطلاعات، هماهنگی نهادی، تقویت مشارکت و اعتماد اجتماعی و بهره‌گیری از تخصص‌های میان‌رشته‌ای، از الزامات بازسازی پایدار در سکونتگاه‌های روستایی آسیب‌پذیر به شمار می‌رود. تجربه روستای حسین‌آباد کالپوش می‌تواند به‌عنوان چهارچوبی کاربردی برای بهبود سیاست‌ها و برنامه‌های بازسازی پس از سوانح مورداستفاده قرار گیرد.</div> <div style="text-align: justify;">Objective: Reconstruction of rural settlements exposed to active landslides faces multidimensional challenges due to uncertainty of hazard occurrence reasons, strong place attachment of residents, and institutional complexities. The objective of this study is to identify and analyze the physical, social, economic, and institutional challenges of the reconstruction process in Hoseynabad Kalpush Village, Semnan Province, following the landslides of 2018–2019, and to extract lessons learned for improving the quality of post-disaster reconstruction interventions in rural settlements exposed to similar hazards Method: This study adopts a qualitative case study approach. Data were collected through semi-structured interviews, field observations and site visits to the damaged settlement and the development site, as well as a review of technical and managerial documents and reports. Participants were selected using purposive sampling based on their roles and experiences in the reconstruction process. The collected data were analyzed using thematic analysis, including open coding, axial coding, and the extraction of final themes. Data triangulation and participant validation were employed to enhance the credibility of the findings. Results: The findings indicate that uncertainty regarding landslide stabilization and uncertainty about the hazard, as root causes, led to delays in technical decision-making, prolonged uncertainty in relocation or in-situ reconstruction of housing units, and disruptions in the reconstruction timeline. The shortage of suitable land, constraints in site and housing unit design, unfavorable climatic conditions, and rising construction costs reduced the pace of project implementation. In the social dimension, lack of transparency and distrust toward responsible institutions—particularly concerning the origin of the landslide—resulted in reduced community participation, increased social tensions, and the weakening of social capital. From an economic perspective, inflation, rising construction material prices, and insufficient reconstruction loans undermined household financial capacity, leading to prolonged residential uncertainty and delays in housing completion. Conclusions: The results demonstrate that reconstruction in areas exposed to active landslides is not merely a technical process, but requires an integrated approach that simultaneously addresses physical, social, economic, and institutional dimensions. Transparency of information, institutional coordination, strengthening community participation and social trust, and the use of interdisciplinary expertise are essential requirements for sustainable reconstruction in vulnerable rural settlements. The experience of Hoseynabad Kalpush provides a practical framework for improving post-disaster reconstruction policies and programs.</div> بازسازی پس از سانحه, جابه‌جایی روستایی, زمین‌لغزش, روستای حسین‌آباد کالپوش. Post-disaster reconstruction, Rural Relocation, Landslide, Hoseynabad Kalpush Village. 0 0 http://disaster.ndri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-14&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Amirhossein Garakani سید امیرحسین گرکانی sagarakani@iau.ac.ir 1003194753284600239 1003194753284600239 Yes CT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran. واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Sekineh Pir Bavaghar سکینه پیرباوقار sakineh.bavaghar@gmail.com 1003194753284600240 1003194753284600240 No Master of Art in Post‑Disaster Reconstruction, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. گروه منظر و بازسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.