گروه جغرافیای انسانی وبرنامه ریزی، دانشکده جفرافیا، دانشگاه تهران، ایران.
چکیده: (478 مشاهده)
هدف: هدف پژوهش حاضر، مدلسازی و تحلیل عوامل مؤثر بر مدیریت پسماند شهری با مطالعه موردی شهر رودبار و با رویکرد مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) است. امروزه مدیریت پسماند یکی از چالشهای اساسی مدیریت شهری به شمار میرود؛ بهویژه در شهرهای میانراهی نظیر رودبار که با حجم بالایی از تردد روزانه و زباله ناشی از فعالیتهای تجاری و گردشگری مواجه هستند. شناخت عوامل مؤثر بر کارآمدی سیستمهای دفع و جمعآوری پسماند میتواند راهگشای برنامهریزی بهتر در جهت توسعه پایدار شهری باشد. روش پژوهش: از نوع ترکیبی (آمیخته کیفی–کمی) است. در بخش کیفی، از تکنیک دلفی و مصاحبه نیمهساختاریافته با 10 نفر از خبرگان حوزه مدیریت شهری، محیطزیست و پسماند استفاده شد. گزینش آنان بهصورت هدفمند و بر اساس معیارهای تخصصی انجام گرفت. دادههای کیفی با استفاده از روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند و عوامل اولیه مؤثر بر مدیریت پسماند استخراج گردید. در بخش کمی، جامعه آماری پژوهش شامل شهروندان و مغازهداران شهر رودبار است. از میان آنان تعداد 384 نفر به روش تصادفی در دسترس انتخاب شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامه محققساخته گردآوری و با نرمافزار Smart PLS3 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافتهها: نتایج مدلسازی معادلات ساختاری بیانگر آن است که پنج عامل اصلی شامل: مدیریت تفکیک زباله از مبدأ، مدیریت و پشتیبانی بخش دولتی، مدیریت آگاهی همگانی، مدیریت آگاهی اختصاصی و مکانیزهنمودن سیستمهای دفع زباله بر مدیریت دفع پسماند شهری تأثیرگذار هستند. در میان این عوامل، مکانیزهکردن سیستمهای دفع زباله دارای بیشترین میزان تأثیر است، در حالیکه مدیریت آگاهی اختصاصی کمترین میزان تأثیر را بر عملکرد کلی مدیریت پسماند شهری دارد. این یافته نشاندهنده اهمیت زیرساختی فناوری و تجهیز سامانههای جمعآوری، حمل و دفع زباله در کارآمدی مدل مدیریت پسماند شهری است. نتیجهگیری: میتوان گفت که با استقرار سیستمهای مکانیزه، توسعه ماشینآلات تخصصی، آموزش و آگاهیرسانی عمومی و حمایت نهادی بخش دولتی، میتوان زمینه مؤثری برای ارتقای کارایی مدیریت پسماند شهری در رودبار فراهم ساخت. نتایج حاصل از این تحقیق ضمن تبیین وضعیت موجود، پیشنهادات کاربردی برای سیاستگذاران محلی و مدیران شهری ارائه میدهد تا در قالب برنامههای جامع و پایدار، مدیریت پسماند شهری را بهینه نمایند.
زیاری کرامت اله، آقازاده کوکنه روزگار.(1404). مدلسازی و تحلیل عوامل مؤثر در مدیریت پسماند شهری؛ مطالعه موردی: شهر رودبار با رویکرد SEM سوانح طبیعی 1 (3) :96-83 https://doi.org/10.22034/1.3.6
