گروه نقشهبرداری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، مازندران، ایران.
چکیده: (350 مشاهده)
هدف: هدف این پژوهش ایجاد نقشه ریسک سیل در دو منطقه چابهار در سیستان و بلوچستان و آققلا در گلستان است. سیل بهعنوان یکی از مخربترین سوانح در سراسر جهان و همچنین ایران، تهدیدهای قابلتوجهی برای زندگی انسان، زیرساختها و محیطزیست ایجاد میکنند. شناسایی دقیق مناطق مستعد سیل برای مدیریت مؤثر سوانح، کاهش خطر و برنامهریزی در جهت پیشگیری ضروری است. در این زمینه، نقشههای خطر و ریسک سیل بهعنوان ابزارهای حیاتی برای تجسم مناطق در معرض خطر و هدایت تلاشهای کاهش خطر عمل میکنند و میتواند نقش مؤثری در تصمیمگیریهای راهبردی و مدیریت بحران ایفا کنند. روش پژوهش:ریسک سیل از ترکیب نقشه خطر و آسیبپذیری حاصل میشود که مناطقی که بهطور همزمان احتمال وقوع سیل و آسیبپذیری بالایی دارند را برجسته میکند. در این مطالعه، نقشه خطر با استفاده از مدل ارتفاعی SRTMو تصاویر لندست 8 و نقشه آسیبپذیری از طریق بازطبقهبندی داده کاربری/ پوشش زمین ESA World Cover تولید شد. در انتها از ترکیب نقشههای خطر و آسیبپذیری، ریسک نهایی تولید شد. یافتهها: در بخش خطر، مجموع درصد خطر زیاد و خیلی زیاد در چابهار و آققلا به ترتیب مقادیر 37 و 34 درصد است. این در حالی است که طبق نقشه ریسک تولیدشده، در چابهار 2 درصد و در آققلا و غرب گلستان 21 درصد از سطح منطقه بهعنوان نقاط با ریسک بالا شناسایی شد. اختلاف واضح موجود بین دو منطقه در بخش ریسک در مقایسه با خطر نشاندهنده مناطق بیشتر با آسیبپذیری بالا در منطقه آققلا در مقایسه با چابهار است. نتیجهگیری: این پژوهش مناطقی را که بیشترین نیاز به مدیریت و تلاش جهت کاهش و آمادگی در برابر سوانح دارند، شناسایی میکند. نتایج دریافتی از هر دو منطقه مطالعاتی تأکید میکند که در برنامهریزی مدیریت بحران، تمرکز صرف بر خطر کافی نیست و برای تصمیمگیری مؤثر و اقدامات پیشگیرانه، باید ریسک بهعنوان شاخص ترکیبی از خطر و آسیبپذیری مدنظر قرار گیرد. بنابراین خروجی این تحقیق برای مدیریت اصولی بحران، برنامهریزی و تصمیمگیریهای درست جهت کاهش خطرات ناشی از سیل ضرورت و کاربرد دارد.
Ebrahimi A, Ebadi H, Kiani A. (2025). Preparation and assessment of flood risk with a focus on vulnerability component using land-cover data. Natural Disasters. 1(4), URL: http://disaster.ndri.ac.ir/article-1-63-fa.html
ابراهیمی آرمان، عبادی حمید، کیانی عباس.(1404). تهیه و ارزیابی ریسک سیلاب با تمرکز بر مؤلفه آسیبپذیری با استفاده از دادهی پوشش اراضی سوانح طبیعی 1 (4)
