|
ارائه چارچوبی به منظور ارزیابی تاب‌آوریِ نگهداری و تعمیرات دارایی‌ها در مواجهه با اختلالات صنعتی
|
حمزه سلطانعلی*  ، سعید رمضانی |
| دانشگاه جامع امام حسین ع |
|
|
چکیده: (64 مشاهده) |
نگهداری و تعمیرات، امروزه نقشی فراتر از یک فعالیت فنیِ صرف ایفا می‌کند و به یکی از ارکان راهبردی تداوم عملیات، پایداری تولید و ایمنی سازمانی بدل شده است. با افزایش پیچیدگی سامانه‌های صنعتی و تشدید مواجهه با اختلالات پیش‌بینی‌نشده، رویکردهای کلاسیک نگهداشت نظیر قابلیت اطمینان‌محور و ریسک‌محور، به‌تنهایی برای مدیریت شرایط بحرانی کفایت نمی‌کنند. در این بستر، مفهوم نگهداشت مبتنی بر تاب‌آوری (REBM) به‌عنوان رویکردی مکمل مطرح می‌شود که بر توانایی سامانه برای جذب اختلال، سازگاری با شرایط متغیر، بازیابی عملکرد و یادگیری از تجارب تأکید دارد. این مقاله با اتکا به ادبیات مهندسی تاب‌آوری، استانداردهای بین‌المللی مرتبط و مدل‌های مفهومی معتبر، یک چارچوب پنج مرحلهای برای ارزیابی و ارتقای تاب‌آوری نگهداشت ارائه می‌دهد. چارچوب پیشنهادی شامل گام‌های «آمادگی و پیش‌گیری»، «پایش، هشدار و پیش‌بینی»، «پاسخ‌دهی و مقابله»، «جذب، سازگاری و بازیابی» و «یادگیری، تحول و بهبود مستمر» است که به‌صورت منطقی از مرحله پیش از اختلال تا پس از بازیابی کامل جریان می‌یابد. این چارچوب با ۱۹۴ سؤال ارزیابی و مقیاس پنج‌سطحی بلوغ، امکان سنجش عینی و کمی وضعیت نگهداشت تاب‌آور را فراهم می‌سازد. اعتبارسنجی چارچوب در یک مجتمع پتروشیمی از طریق مصاحبه با مدیران و کارشناسان و بررسی مستندات انجام شد. نتایج، سطح بلوغ سازمان را «توسعه» با امتیاز ۲.۰۴ از ۴ نشان داد که در آن قوی‌ترین گام «پاسخ‌دهی و مقابله» (۲.۴) و ضعیف‌ترین گام‌ها «یادگیری و تحول» (۱.۸) و «پایش و پیش‌بینی» (۱.۹) بودند. این پژوهش نشان می‌دهد که چارچوب پیشنهادی قابلیت اجرایی بالایی در دیگر صنایع کشور را داشته و می‌تواند مبنایی برای بهبود نگهداشت در مواجهه با اختلالات صنعتی فراهم آورد.
|
|
| واژه‌های کلیدی: واژگان کلیدی: مهندسی تاب‌آوری، نگهداشت تاب‌آور، ارزیابی تاب‌آوری، چارچوب تاب‌آوری، اختلالات صنعتی. |
|
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1405/5/27 | پذیرش: 1405/7/12 | انتشار: 1405/7/12
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
