|
نقش و تحلیل ذینفعان در نظام مدیریت بحران کشور
|
مرتضی جعفری*  ، مریم صدقی |
|
|
|
چکیده: (19 مشاهده) |
هدف: مدیریت سوانح و بحران و نیز سیاستگذاری و برنامهریزی در زمینه کاهش خطر حوادث و سوانح به دلیل ماهیت چندبعدی، میانرشتهای و بازیگران متعدد، مستلزم مشارکت و هماهنگی طیف گستردهای از ذینفعان در سطوح مختلف حاکمیتی و اجتماعی است. تجربه بحرانهای اخیر نشان میدهد که نبود درک روشن از نقش، قدرت و منافع ذینفعان میتواند منجر به ناهماهنگی، تداخل وظایف و کاهش اثربخشی اقدامات شود. هدف این پژوهش، تحلیل و تبیین نقش و جایگاه ذینفعان متعدد در نظام مدیریت بحران کشور و ارائه چارچوبی تحلیلی برای دستهبندی و مدیریت هدفمند آنها در مراحل مختلف فرایند مدیریت بحران شامل پیشگیری و کاهش خطر، آمادگی، پاسخ، بازسازی و بازتوانی است.
روش پژوهش: این پژوهش از نظر ماهیت، کاربردی و از نظر روش، کیفی با رویکرد مطالعه موردی است و نظام مدیریت بحران ایران را مورد مطالعه و بررسی میکند. در مرحله نخست، با اتکا به اسناد بالادستی، قوانین و مقررات مرتبط، بهویژه قانون مدیریت بحران کشور، فهرستی از ذینفعان اصلی و همکار شناسایی شد. سپس دادهها از طریق تشکیل گروههای متمرکز و برگزاری کارگاههای مشورتی با حضور خبرگان حوزه مدیریت بحران و نمایندگان دستگاههای اجرایی گردآوری گردید. تحلیل دادهها با استفاده از ماتریس قدرت - منفعت انجام شد تا سطح تأثیرگذاری و میزان منافع هر یک از ذینفعان در مراحل مختلف مدیریت بحران تبیین شود.
یافتهها: یافتههای پژوهش نشان میدهد که در هر یک از مراحل فرایند مدیریت بحران، ذینفعان را میتوان در چهار گروه اصلی با سطوح متفاوت قدرت و منفعت طبقهبندی کرد. این گروهها شامل ذینفعان کلیدی با قدرت و منفعت بالا، ذینفعان دارای قدرت بالا و منفعت کم، ذینفعان با قدرت کم و منفعت بالا و در نهایت ذینفعان با قدرت و منفعت پایین هستند. برای هر یک از این گروهها، استراتژیهای متفاوتی نظیر مشارکت فعال و مستمر، جلب رضایت و اطلاعرسانی هدفمند، توانمندسازی و مشارکت معنادار یا مشارکت حداقلی قابل تعریف است.
نتیجهگیری: نتایج این تحقیق نشان میدهد که بهکارگیری نظاممند تحلیل ذینفعان و استفاده از ماتریس قدرت - منفعت میتواند نقش مهمی در ارتقای هماهنگی بینبخشی، شفافسازی نقشها و افزایش کارآمدی و اثربخشی نظام مدیریت بحران ایفا کند. این رویکرد، علاوه بر تقویت بنیانهای نظری مدیریت بحران، میتواند بهعنوان ابزاری عملی برای سیاستگذاری، برنامهریزی و تصمیمگیری در تمامی فرآیند مدیریت بحران (قبل،حین و پس از بحران) مورد استفاده قرار گیرد. |
|
| واژههای کلیدی: رویکرد ذینفعان متعدد، مدیریت بحران، تحلیل ذینفعان، ماتریس قدرت - منفعت |
|
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/11/20 | پذیرش: 1404/11/20
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
