|
چالشهای بازسازی روستای حسینآباد کالپوش استان سمنان پس از زمینلغزش 1397-1398
|
سید امیرحسین گرکانی*  ، سکینه پیرباوقار |
|
|
|
چکیده: (7 مشاهده) |
هدف: بازسازی سکونتگاههای روستایی در معرض زمینلغزش فعال، به دلیل عدم قطعیت علت رخداد مخاطره، وابستگی مکانی ساکنان و پیچیدگیهای نهادی با چالشهای چندبعدی مواجه است. هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل چالشهای کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و نهادی فرایند بازسازی روستای حسینآباد کالپوش استان سمنان پس از زمینلغزشهای سالهای ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ و استخراج درسآموختههایی برای ارتقای کیفیت مداخلات بازسازی در سکونتگاههای روستایی در معرض مخاطرات مشابه است.
روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کیفی و مبتنی بر مطالعه موردی است. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته، مشاهده و بازدیدهای میدانی از بافت روستا و سایت توسعه، و بررسی اسناد و گزارشهای فنی و مدیریتی گردآوری شد. نمونهگیری بهصورت هدفمند و بر اساس نقش و تجربه افراد در فرایند بازسازی انجام گرفت. دادههای گردآوریشده با استفاده از تحلیل مضمون شامل کدگذاری باز، محوری و استخراج مضامین نهایی تحلیل شد. برای افزایش اعتبار یافتهها، از همپوشانی دادهها و بازبینی مشارکتکنندگان استفاده شد.
یافتهها: یافتههای پژوهش نشان میدهد که ابهام در امکان تثبیت زمینلغزش و عدم قطعیت درخصوص وضعیت پیشرفت مخاطره بهعنوان عامل ریشهای، موجب تأخیر در تصمیمگیریهای فنی، بلاتکلیفی در جابهجایی یا درجاسازی واحدها و اختلال در زمانبندی بازسازی شده است. کمبود زمین مناسب، محدودیتهای طراحی سایت و واحدهای مسکونی، شرایط نامساعد اقلیمی و افزایش هزینههای ساخت، سرعت اجرای پروژه را کاهش داده است. در بعد اجتماعی، شفافنبودن اطلاعات و بیاعتمادی به نهادهای متولی، بهویژه در خصوص منشأ زمینلغزش، موجب کاهش مشارکت مردمی، افزایش تنشهای اجتماعی و تضعیف سرمایه اجتماعی شده است. از منظر اقتصادی، تورم، افزایش قیمت مصالح و ناکافی بودن تسهیلات بازسازی، توان مالی خانوارها را تضعیف کرده و به تداوم بلاتکلیفی سکونتی و تأخیر در تکمیل واحدها انجامیده است.
نتیجهگیری: نتایج پژوهش نشان میدهد که بازسازی در مناطق در معرض زمینلغزش فعال، فرایندی صرفاً فنی نیست، بلکه نیازمند رویکردی یکپارچه است که همزمان ابعاد کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و نهادی را در نظر گیرد. شفافسازی اطلاعات، هماهنگی نهادی، تقویت مشارکت و اعتماد اجتماعی و بهرهگیری از تخصصهای میانرشتهای، از الزامات بازسازی پایدار در سکونتگاههای روستایی آسیبپذیر به شمار میرود. تجربه روستای حسینآباد کالپوش میتواند بهعنوان چهارچوبی کاربردی برای بهبود سیاستها و برنامههای بازسازی پس از سوانح مورد استفاده قرار گیرد. |
شمارهی مقاله: 2 |
| واژههای کلیدی: بازسازی پس از سانحه، جابهجایی روستایی، زمینلغزش، روستای حسینآباد کالپوش |
|
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/11/26 | پذیرش: 1404/11/26 | انتشار: 1404/11/26
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
