دکترای کاربردهای فناوری فضایی- سنجش از دور، پکن، چین.
چکیده: (241 مشاهده)
هدف: دشت کوهدشت در سالهای اخیر به دلیل بهرهبرداری گسترده از منابع آب زیرزمینی و ویژگیهای خاص زمینشناسی، با پدیده فرونشست زمین با نرخهای قابلتوجه مواجه بوده است. این پژوهش با هدف پایش، کمیسازی و تحلیل نرخ و الگوی مکانی-زمانی فرونشست زمین در این دشت طی دو دوره زمانی 1396 تا 1401 و 1393 تا 1402، مقایسه نتایج آنها و در کنار آن بررسی نشانههای سطحی نشست زمین انجام شده است. روش پژوهش: در این پژوهش از تکنیکSBAS-InSAR در کنار دادههای هیدروژئولوژیکی و زمینشناسی منطقه استفاده شده است. برای نیل به اهداف پژوهش، تصاویر گذر صعودی و نزولی ماهوارهSentinel-1با استفاده از بسته نرمافزاری LiCSBAS پردازش شدند. پس از اعمال تصحیحات جوی با بهرهگیری از دادههای GACOS، سریهای زمانی جابهجایی سطح زمین در دو بازه زمانی پنجساله و نهساله استخراج شد. سپس نرخ سالانه فرونشست بر اساس نتایجSBASمحاسبه و الگوی مکانی فرونشست در سطح دشت با تلفیق اطلاعات هیدرولوژیکی و زمینشناسی موردبررسی قرار گرفت. یافتهها: نتایج نشان میدهد که بیشینه نرخ سالانه فرونشست در بازه پنجساله حدود ۹/5۹ میلیمتر در سال و در بازه نهساله حدود 9/71 میلیمتر در سال برآورد شده است. باتوجهبه اینکه بازه نهساله دوره زمانی طولانیتری را پوشش میدهد، نتایج این بازه بهعنوان مبنای اصلی تجزیهوتحلیل انتخاب شد. بررسیها حاکی از آن است که در بازه نهساله، سالهای 1393-۱۳۹4 و 13۹5-۱۳۹6 بیشترین میزان نشست تجمعی را نشان میدهند؛ این دورهها بهطور آشکار با افت سطح آب ثبتشده در هیدروگراف پیزومترهای منتخب امور عشایر و ساری همخوانی دارد و بیانگر ارتباط مستقیم میان افت تراز آب زیرزمینی و نرخ فرونشست است. الگوی توزیع مکانی فرونشست نیز تمرکز بیشترین مقادیر را در بخشهای جنوبی، جنوب شرقی و جنوب غربی شهر کوهدشت نشان میدهد؛ مناطقی که با افت قابلتوجه سطح آب زیرزمینی و ضخامت بالاتر رسوبات آبرفتی ریزدانه مطابقت دارند. نتیجهگیری: درمجموع، در آبخوان کوهدشت روند نوسان سالانه نرخ نشست از شرق به غرب کاهشی بوده و در انتهای بخش غربی بهصورت پیوسته تداوم یافته است؛ وضعیتی که میتواند بیانگر کاهش ظرفیت آبخوان در بازیابی شرایط اولیه و افزایش آسیبپذیری این نواحی در برابر برداشتهای مستمر آب زیرزمینی باشد. افزون بر این، یافتههای این پژوهش نقش تعیینکننده عوامل هیدروژئولوژیکی و لیتولوژیکی در کنترل فرونشست دشت کوهدشت را تأیید کرده و کارایی روشهای نوین سنجشازدور، بهویژه تکنیک SBAS-InSAR را در پایش دقیق و مستمر مخاطرات زمینشناسی برجسته میسازد.
Osman pour A, Heidarian P, Mohammadi S D, Fathtabar Firoozjaei S, Movahedian A, Salehi H. Spatiotemporal Analysis of Land Subsidence in the Koohdasht Plain Using the SBAS-InSAR Technique and Sentinel-1 Images. Natural Disasters 2025; 1 (3) : 4 URL: http://disaster.ndri.ac.ir/article-1-58-fa.html
عثمان پور آوا، حیدریان پیمان، محمدی سید داود، فتح تبار فیروزجائی سمیه، موحدیان علی، صالحی حبیب. تحلیل مکانی-زمانی فرونشست زمین دشت کوهدشت با بهرهگیری از تکنیک SBAS-InSAR و تصاویر Sentinel-1. سوانح طبیعی. 1404; 1 (3)
